• DOLAR
    $2.142,1700
  • EURO
    $1,4633
  • ALTIN
    $59.914,0800
  • BIST
    $245,3600

afdah info

voirfilms ink
Rakka Türkmenleri

Rakka Türkmenleri

05 Şubat 2021 Ahmet Urfalı

Rakka, Türk tarihi içinde daima hüzünlerin kenti olmuştur. Osmanlı döneminde sancak olan Rakka’ya, Musul gibi kentler de bağlıydı. Rakka, Urfa’da bulunan Osmanlı valisi tarafından yönetilirdi. Osmanlı döneminde Rakka Eyaleti, Beydili ve Avşar boyunun sürgün yeridir. Rakka bölgesi, 1516 yılında Osmanlı ülkesine katılmıştır. Diyarbakır ile Halep eyaletleri arasında kalan bölge, merkezi Urfa olmak üzere altı sancaktan oluşmaktaydı. Osmanlı yönetimi bu bölge için özel iskan politikası uygulayarak Beydili ve Boz-ulus Türkmenlerini Fırat ırmağı boyunca yerleştirme girişimleri olmuştur. Bu iskan politikaları yüzünden göçebe Türkmenlerin düzenleri bozulmuştur.. Arap aşiretlerinden Tay ve Urban ile Türkmenler arasındaki çatışmalar da devam edegelmiştir.

Anadolu’dan Rakka çöllerine sürgün edilen Türkmen aşiretleriyle ilgili pek çok belge bulunmaktadır. Söz konusu sürgünler Türkmen halk ozanlarının şiirlerine de yansımıştır.

Bunlardan Ozan Budala, sürgün günlerini şöyle anlatır

‘’Suluca Karahöyük belli yurtları

Aldı beni Beğdili’nin dertleri

Çöle düştü Beğdili’nin kurtları

Rakka çölünün kurdu Beğdili’’

Dörtlükte de belirtildiği üzere Beğdili boyunun Boynuinceli ve Boynuyoğunlu oymakları Rakka’ya sürülmüş, oradan tekrar Anadolu’nun muhtelif yerlerine dönmüşlerdir. Boynuyoğunlu oymağı, halen Eskişehir, Emirdağ ve Çifteler’de yaşamaktadır. . Boynuyoğunlu oymağı mensupları kurdukları; ‘’ “Afyonkarahisar ve Eskişehir İline Bağlıı 18 Pare Köyün Samanlı Dağı Yaylasını Koruma, Kültürünü Yaşatma ve Dayanışma Derneği” bünyesinde oymak geleneklerini yaşatmaktadırlar.

Beğdili boyu; günümüzde; Gaziantep, Adana, Karaman, Aksaray, Kırşehir, Urfa, Sivas, Kırşehir, Konya, Beyşehir, Kırşehir, Maraş, Niğde, Kayseri- Develi, Çankırı, Afyonkarahisar- Emirdağ ve Eskişehir’de bulunmaktadır.

Osmanlı, Rakka’daki Türkmenleri cezalandırmak için Abbas Paşa’yı görevlendirmiştir. Abbas Paşa’nın İskenderun’dan karaya çıkıp bölgeye gelişini Dadaloğlu şu deyişi ile anlatır:

“İskeleden kalktı ol Abbas Paşa,

Kızılı, boranlı dağ var önünde,

Elbeyli beylerin at başı çekmez,

Çevrilip konacak yer var önünde.

İleride Osman Bey, zorbalar başı,

Aşireti var, çıplak eder savaşı,

Keser kelleler, basar üleşi,

Kartallar dönecek yer var önünde,

Küçük Ali Oğlu da, haykırır kakar,

Düşmanı görünce, belini büker,

Çimbulat kılıçla demir bent söker,

Omuzu kalkanlı er var önünde.

 

DADALOĞLU der; ordan geçerse,

Elbeyli Türk’ünden yolun açarsa,

Akan kanlı Murat köpük saçarsa,

Seyit Battal gibi er var önünde.’’

Âşık Süleyman, Rakka’ya Türkmen sürgününü şu mısralarda dile getirir:

‘’Yusuf Paşa tuğlu fermanlı vezir

Saf tutmuş ordusu emrine hazır

Bağlandı derbentler bulundu kusur

Uyan Şahin beyim dön bak ardına

Hoyrat girdi aslanların yurduna

Duman almış şu görünen dağları

Zalim kırmış goncaları gülleri

İpe gitti obaların beyleri

Uyan Şahin beyim dön bak ardına

Hoyrat girdi aslanların yurduna

Hilebaz feleğin bize mi kastı

Aslana sığar mı tilkinin postu

Aşiret direği kötünün dostu

Uyan Şahin beyim dön bak ardına

Hoyrat girdi aslanların yurduna

Rakka’da Colab’a döküldük yola

Kesilen kelleler gelmiyor dile

Suçumuz ne idi sürüldük çöle

Uyan Şahin beyim dön bak ardına

Hoyrat girdi aslanların yurduna

Süleyman’ım ne olacak halimiz

Urumeli bekler oldu yolumuz

Kırıldı belimiz Kenan beyimiz

Uyan Şahin beyim dön bak ardına

Hoyrat girdi aslanların yurduna ‘’

 

Yine Beğdili Türkmen ozanlardan Dedemoğlu sürgün günlerini anlatır

‘’Çıktık Horasan’dan sökün eyledik

Düşürdüler bizi tozlu yollara

Omuzlarda parlıyor uzun şelveler

Aşırdılar bizi karlı dağlara

Bölük bölük oldu yüklendi göçler

Atlaydı yaşlılar yayaydı gençler

Başımıza geldi olmadı işler

Düşürdüler bizi görülmedik ellere

Gehi konduk gehi göçtük yollardan

Bilip bilmediğim yaban ellerden

Kerbelâ çölünden ıssız dağlardan

Bizden sonra bir ad kalsın dillere

Oradan geçirdi sürdü Colab’a

Seksen dört bin hane gelmez hesaba

Deve koyun insan çoktur kalaba

Susuz hayvan inileşir çöllerde

DEDEMOĞLU der ki aşkın bağından

Aşırdılar bizi Yozgat dağından

Anadolu Sivas şehri sağından

Göçtüğümüz destan olsun dillere.’’

Bugün terör örgütü IŞİD tarafından işgal edilerek başkent yapılan Rakka’nın tarih ve kültürümüz içindeki yeri hep hüzünlü olmuştur. Rakka’yı IŞİD örgütünün elinden geri almak için mücadele içine giren askerlerimize muzafferiyetler diliyorum. Gönül vatanımızın kaybedilmiş bir yurdu olan bu kentin bir an önce zafer neşesine kavuşmasını arzu ediyorum.

 

Turkmeninsesi.net

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
rulet coyna
poker oyna
Blackjack oyna
casino siteleri